Recreatiewoningen vragen een kwaliteitslag

Recreatieparken en -woningen moeten een doelgroep, een thema of concept kiezen, zeggen Kenniscentrum Recreatie en Bureau Kragten. Komt het tot nieuwe parken, zorg dan dat het geheel aansluit bij de omgeving!

Recreatieparken en -woningen op Schouwen-Duiveland moeten vernieuwen. In dat woord ‘vernieuwen’ liggen de kansen en niet in groei. Van groei –in termen van aantallen recreatiewoningen– zal de komende jaren namelijk weinig sprake zijn. Een belangrijke doelgroep –gezinnen met kinderen– neemt in omvang af en de groeiende groep van senioren kiest voor haar verblijf eerder een hotel dan een bungalow. En weliswaar blijven vakanties in eigen land populair, de concurrentie aan de kust neemt ook aanmerkelijk toe.

Grote groepen

Het roer moet om en daartoe is reden. Uit onderzoek blijkt zwart op wit dat er over de hele linie een mismatch is met de wensen en behoeften van de recreant. In het algemeen luidt de conclusie dat er weinig variatie en onderscheid is binnen de recreatieparken op Schouwen-Duiveland. Neem het karakter en de staat van de voorzieningen. Bijna driekwart bestaat uit standplaatsen voor tenten en caravans, stacaravans en chalets. Recreatiewoningen en stacaravans zijn verouderd, bijna driekwart is ouder dan twintig jaar. Daarnaast zijn de woningen vaak ingericht op maximaal zes personen. Steeds vaker melden zich grotere groepen, maar daarvoor is op de parken vaak te weinig accommodatie.

Beleving

De recreatieparken zijn toe aan een up date. Er is weinig variatie in architectuur, afwerking en situering. De meeste kritiek krijgen het concept en de ‘beleving’. Toeristen, zo zeggen de onderzoekers, komen naar Schouwen-Duiveland vanwege de duinen, polders, de zee en de kleine dorpjes. Tijdens hun verblijf willen ze daar iets van zien, ervaren en beleven.

In die verwachting worden recreanten te vaak teleurgesteld. Parken zijn ingesloten door groensingels of dijklichamen en zijn daardoor eilandjes geworden. Ze staan op zichzelf en hebben geen contact met de omgeving. Daar waar ze zijn, voegen ze aan de omgeving niets toe en laten ze zich er ook niet door inspireren. Voor veel parken maakt het niet uit of ze in Egmond of in Renesse staan!

Weinig variatie in architectuur en situering.

Houvast

Het onderzoek naar de behoefte aan recreatie en recreatieterreinen heeft de gemeente gebruikt om tot een beter beeld van de sector te komen en betere afwegingen van beleid te kunnen maken. Inmiddels heeft dat een Nota Recreatiewoningen opgeleverd waar de gemeenteraad in oktober mee akkoord is gegaan. “Dit toetsingskader biedt de gemeente houvast bij de beoordeling van plannen”, zegt Ricardo de Winter, ambtenaar bij Economie, Recreatie en Bijzondere Wetten. “Primair wil de gemeente een toetsende rol kunnen hebben bij initiatieven tot de bouw van recreatiewoningen. Met dit kader kunnen we plannen eventueel ook bijstellen. Nadrukkelijk willen we echter contact met ondernemers om dat in samenspraak met hen te doen. Overwegen ze een herstructurering of lopen ze ergens op vast, dan willen wij hen terzijde staan. Samen zoeken we dan naar een goede oplossing.”

Vrijstaande recreatiewoningen in Scharedijke.

Parktest

De gemeente wil de herstructurering van recreatieterreinen stimuleren maar vindt het primair een verantwoordelijkheid van de exploitant om in actie te komen. Vanzelfsprekend heeft ook de landelijke belangenorganisatie Recron deze intentie. Enkele jaren geleden begon zij een intensieve campagne om ondernemers in de recreatie te inspireren, ondersteunen en motiveren om te blijven vernieuwen. Leden wordt steeds op het hart gedrukt de verwachting van hun gasten in te lossen. Gasten willen tijdens hun verblijf een kloppend verhaal en het is aan de ondernemer om dat via zijn bedrijfsvoering waar te maken. Die campagne –compleet met toolkits, quickscans en parktests– loopt nog steeds. Een aantal ondernemers zit nu duidelijk op dat spoor en is doende met nieuwe initiatieven.

Om de tafel

Als voorbeeld van een geslaagde herstructurering en een goede samenwerking met de gemeente wijst De Winter op park Landal Resort Haamstede. “Op dat park met honderdachtenveertig woningen is de exploitant met honderdzestien eigenaren van recreatiewoningen om de tafel gaan zitten. Besloten is om de verouderde woningen te slopen en er geheel gemoderniseerde woningen voor terug te laten keren. Om de exploitatie helemaal rond te maken zijn er ook nog driegeneratiewoningen gebouwd. Na goed overleg heeft de exploitant hier acht wooneenheden voor twaalf personen extra kunnen verwezenlijken.”

Sloopactiviteiten Landal Resort Haamstede (foto: Landal Resort Haamstede).

Flatscreen

Met ingang van mei 2012 kunnen de gasten van Landal terecht in gloednieuwe woningen waar twee tot en met acht personen in kunnen verblijven. Deze achtpersoonsbungalows hebben een oppervlakte van honderdvijfentwintig vierkante meter. Zij hebben twee aparte toiletten en vier slaapkamers. Er is een type met twee badkamers en een met drie badkamers plus sauna.

Nieuw zijn acht twaalfpersoonsbungalows met twee toiletten en drie badkamers. Deze driegeneratiebungalows tellen elk zes slaapkamers die alle zijn uitgerust met twee eenpersoonsbedden. Behalve de capaciteit heeft Landal Resort Haamstede ook de voorzieningen aangepast. Zo kennen de bungalows onder meer een flatscreen tv en tv’s op verschillende kamers.

Waarde behouden

Grote parken als Landal hebben geen stimulans nodig om te moderniseren, zegt Ed Troost, voorzitter van Recron Schouwen-Duiveland. Andere ondernemers in de branche wel. Van de 5.500 vakantiewoningen op Schouwen-Duiveland is een groot deel niet meer van deze tijd, zegt hij. “Daarvan moeten de eigenaren echt in beweging komen, willen de woningen hun waarde behouden en aantrekkelijk blijven voor vakantiegangers. Gelukkig zien veel eigenaren dat zelf ook in en gaan aan de slag om te renoveren.” Om de sector te mobiliseren wil Recron optrekken met de gemeente en met architecten. “De eerste stap is dat iedereen ervan overtuigd raakt dat we er samen uit moeten komen.”

Landal Resort Haamstede na de make-over (foto: Landal Resort Haamstede).

Standaardpakket

Her en der roeren ondernemers zich. Er wordt vernieuwd, maar het is nog ‘voorzichtig’. Zo ziet Troost dat een aantal eigenaren op bungalowparken de Bongerd, de Wildhoek, de Sprong en de Westhoek aan de Hoogenboomlaan tot actie is overgegaan. In Port Greve worden woningen ook aangepast; huizen krijgen er een aanbouw die als standaardpakket geleverd wordt. Van innovatie is ook sprake op de bungalowparken Den Osse en Meeuwenstein. Een deel van de woningen wordt er gesloopt en vervangen door nieuwbouw. “Hopelijk maakt dit andere eigenaren enthousiast en gaan ook zij vernieuwen.”

Duinenrij

Herstructurering gaat voor nieuwbouw, maar voor nieuwe recreatieparken is nog steeds ruimte. Dat geldt niet voor de A-locaties van het eiland. De toeristisch zeer aantrekkelijke duinenrij is populair en daar zijn de vierkante meters nu eigenlijk wel vergeven. Uitbreiding kan er ook niet meer want parken zijn hier aan alle zijden omgeven door waardevolle kwetsbare natuur. Willen recreatieparken en –woningeigenaren hier tot nieuwe initiatieven komen, dan liggen die in de sfeer van herstructurering. Elders –in de zone langs de Oosterschelde en langs de Grevelingen– is er nog wel ruimte maar dan moeten het wel goede voorstellen zijn.

Grote kavels met een aantrekkelijke setting.

Harmonisch

Ontstaan er nieuwe plannen, dan zal de gemeente moeten afwegen of zo’n park vernieuwend is voor Schouwen-Duiveland. Kansrijk is dan de combinatie van zowel een bijzondere plek als van een uniek concept. In essentie draait het dan om de mate waarin een park gebruik maakt van de omgeving of –scherper geformuleerd– er eigenlijk bijna in op wil gaan. Voor nieuwe terreinen met recreatiewoningen loopt Recron Schouwen-Duiveland echter niet zo warm. Troost: “Wij pleiten ervoor geen nieuwe parken te laten verrijzen. Het effect zal zijn dat potentiële gasten naar de nieuwe woningen zullen trekken waardoor de oudere woningen minder bezet raken. Hierdoor zal er minder budget beschikbaar zijn voor renovatie dan wel innovatie. Ik ben er voorstander van om meer doordacht met deze markt om te gaan.”

Inpassing in het landschap: De Zonnehoeve.

Passie

Elders liggen de ‘recreatieterreinen nieuwe stijl’ op de tekentafel. Zo zullen in het kader van het project Waterdunen en het recreatiegebied Noordzee Residence Cadzand-Bad verschillende recreatieterreinen verrijzen die niet alleen op een prachtige locatie komen maar die ook verweven zullen worden met een duin- en krekenlandschap dat daarvoor ontwikkeld wordt.

Ondernemers die zulke voorbeelden zoeken, hoeven echter niet per se naar Zeeuws-Vlaanderen. Landschapscamping ‘Kijkuit’ en ‘De Zonnehoeve’ bij Zonnemaire mogen dan wel geen recreatiewoningenterreinen zijn, qua landschappelijke inpassing zijn ze een prachtig voorbeeld van hoe het op het eiland kan. Op deze terreinen genieten kampeerders van de rust en van het prachtige historische landschap. Op basis van een heel eenvoudige ‘bedrijfsfilosofie’ –noem het gewoon maar passie en inzet– zorgen de eigenaren ervoor dat hun gasten op alle mogelijke manieren aan die beleving toe kunnen komen. Die passie en dat concept zou voor vernieuwers in de recreatie een inspiratiebron kunnen zijn.

Recreatiewoningen op Schouwen-Duiveland: feiten en cijfers

  • Gelderland, Noord-Holland en Zuid-Holland hebben de meeste recreatiewoningen. Zeeland staat met 11.524 woningen op de vierde plaats waarvan er 4.469 op Schouwen-Duiveland liggen. Van alle Nederlandse gemeenten heeft Schouwen-Duiveland de meeste recreatiewoningen.
  • Als we het aantal recreatiewoningen relateren aan het oppervlakte van de gebieden, dan valt op dat Schouwen-Duiveland met gemiddeld 19,9 recreatiewoningen per km² over de minste recreatiewoningen per km² beschikt. De recreatiewoningen op Schouwen-Duiveland zijn sterk geconcentreerd op de Kop van Schouwen en de noordzijde bij de Grevelingen.
  • Bijna de helft van alle binnenlandse vakanties in Schouwen-Duiveland (48%) wordt doorgebracht in een vakantiewoning. Dit is iets meer dan het Nederlandse gemiddelde van 46%.
  • Voor huisjescomplexen is de bezettingsgraad in Zeeland onder het landelijk gemiddelde en deze laat de laatste jaren een duidelijk neerwaartse trend zien. Op Schouwen-Duiveland loopt het verblijf op vakantieparken terug.
  • Het NBTC-NIPO verwacht tussen 2010-2015 en 2015-2020 een groei van het bungalowgebruik van respectievelijk 0% en 0,5%. Dit betreft het gemiddelde voor Nederland voor alle doelgroepen. Deze zeer beperkte groei wordt gedeeltelijk verklaard doordat er minder gezinnen met kinderen in recreatiebungalows verblijven. De kansen voor de bungalowsector liggen met name in de korte vakanties, in de drie-generatievakanties en bij senioren.
  • Recreatiewoningen hebben, vergeleken met andere tweede woningen, meestal een ruimtelijk specifieke locatie. In de directe omgeving hebben ze vaak water (kust of binnenwater), bos of een combinatie van beide. Deze woningen komen relatief vaak voor in gebieden met weinig druk op de ruimte. Het CBS houdt elk jaar bij hoeveel recreatiewoningen Nederland in totaal en per provincie telt en welke toevoegingen en onttrekkingen hebben plaatsgevonden.

(Bronnen: behoefteonderzoek recreatiewoningen gemeente Schouwen-Duiveland, Kenniscentrum Kusttoerisme, VROM-raad en NBTC-NIPO Research 2010)

Eerder verschenen in Tijdschrift Schouwen-Duiveland, winter 2011

Foto’s: tijdschrift Schouwen-Duiveland

 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.koersopzeeland.nl/recreatiewoningen-moeten-kwaliteitsslag-krijgen/

Geef een reactie

Your email address will not be published.