«

»

Bericht afdrukken

Landschapscamping de Zonnehoeve

Rust, rust en nog eens rust

Langzaam draaien we van de dijk af, het kromme esdoornlaantje op. Daar is het speelveldje, de schapenwei en achter de siertuin, middenin in het groen, die eeuwenoude boerenhoeve uit de 18e eeuw. Bij de deur de voormalige drinkput voor het vee, achter het huis de moestuin en het oorspronkelijke bleekveldje omzoomd met haagjes. Onder de indruk van wat na al die eeuwen nog zo mooi bewaard is gebleven, bekruipt me de verbazing die destijds ook de jury moet hebben gehad. Die hoeve, die boerenschuren en al dat land? Het is prachtig, maar waar is nu toch eigenlijk die camping?

Liefde en respect

De Zonnehoeve vanaf de Dijkhuisjes.

De Zonnehoeve vanaf de Dijkhuisjes.

Zou de Zonnehoeve vandaag zijn gebouwd, dan had iedereen een knap doordacht concept vermoed. Alles wat je hier in de polder achter Zonnemaire en op enkele honderden meters van de Grevelingen tegenkomt, is hier namelijk in evenwicht en past bij elkaar. De boerderij, haar zwartgeteerde schuren, de boomgaard en het landschap: hier aan de Rietdijk gaat dat hand in hand met de landschapscamping die Anja en Gilles van der Bijl al sinds 2003 voeren. Dat alles zo harmonieus is vervlochten, lijkt weinig van doen te hebben met een concept, maar is vooral het resultaat van de liefde en het respect voor het boerenbedrijf en de natuur die hier al generaties lang bestaan.

Rotterdam

De landschapscamping van Anja en Gilles van der Bijl heeft negenendertig plaatsen, maar je hebt een rondleiding nodig om te weten waar ze staan. Van buitenaf en zelfs bij de ingang van de boerderij zijn ze nog steeds niet te zien. De tenten staan verscholen achter hagen. Een aantal staat op een perceel met beschutte individuele plaatsen; andere staan op de weide met oude hoogstamfruitbomen. Centraal en blikvanger op het erf zijn de hoeve, de wagen- en koeienschuur en de oude mestvaalt.

Rustiek kamperen tussen de fruitbomen

Rustiek kamperen tussen de fruitbomen

“We willen de hoeve laten zien, en de camping verstoppen”, zegt Anja van der Bijl. “Het is een mooie en lieflijke plek en daar moet iedereen ongestoord van kunnen genieten.” Ze weet nog goed hoe eind jaren zestig enkele kunstenaars uit Rotterdam hier voor het eerst kwartier maakten. “Die vonden het een prachtige plek om er te zijn en te werken en vroegen toen of ze er een caravan mochten neerzetten. Dat mocht van de vader van Gilles en daarmee is de campingtraditie eigenlijk een beetje begonnen.”

Nieuwe polder

Samen met Gilles en hun twee kinderen Martijn en Mariëlle woont Anja van der Bijl op de hoeve in de polder Nieuw-Bommenede. Gilles is de achtste generatie Van der Bijl die hier op deze hofstede woont. De eerste Van der Bijl die er woonde, was Jan van der Bijl, boer en zoon van Van der Bijl senior die in de tweede helft van de 18e eeuw burgemeester van Brouwershaven is geweest. Deze laatste Van der Bijl senior kocht de hoeve in 1760 van Nicolaas Cau, een regent uit Zierikzee.

De oude koeienstoep.

De oude koeienstoep.

Nieuw-Bommenede hoorde destijds bij de heerlijkheid Bommenede. De polder is een herdijking van een deel van de Oud-Bommenede-polder. Eind 17e eeuw stond deze geregeld onder water omdat de Staten van Holland, waartoe het gebied behoorde, besloten hadden geen geld meer te investeren in het gebied. De dijken werden niet meer onderhouden en Bommende raakte in verval. Toen het gebied overging naar Zeeland en in 1705 herdijkt werd, viel de polder droog. In de jaren die volgden, zijn vier boerderijen in de nieuwe polder gebouwd: de Zonnehoeve, Kijkuit, Kreekzicht en Wageningen.

Tjilpen

Vanwege de minder goede vooruitzichten in de landbouw zetten de familie Van der Bijl eind jaren tachtig een minicamping op die ze enkele jaren later uitbreidden tot landschapscamping. Concreet betekende dat nieuwe initiatief dat op het bedrijf een groot deel ‘natuur’ ingevoegd moest worden en dat een deel van de oppervlakte bestemd moest worden voor ‘recreatie’. Buiten de minicamping van vijftien plaatsen kwamen er vierentwintig plaatsen bij. Meer plaatsen willen Anja en Gilles niet. “Wij willen dat deze plek een uitstraling van rust moet houden. Met deze plaatsen hebben we dat in de hand en kunnen we daarop toezien. Wanneer ik hier mensen verwelkom, vraag ik hen altijd de rust die hier heerst, te respecteren. We willen liever niet dat er groepen komen, dat er luid gepraat wordt of dat er muziek klinkt. Je moet hier kunnen genieten van de natuur en van de vogels die hier tjilpen.”

Koperen knoppen

Blik op de lege polder.

Blik op de lege polder.

Als achtste generatie is Gilles zeer verknocht aan deze plek, weet Anja. Hij heeft liefde voor deze plek, voor het bedrijf, voor zijn dieren en voor zijn land, zegt Anja. In die zin zet hij de traditie van zijn familie naadloos voort. Zelf onderwijzeres op een schooltje in Zonnemaire en afkomstig van een mooie oude boerderij in Noordgouwe deelt ze die passie met hem en leeft daar ook naar. Op de boerderij en in hun bedrijfsvoering is het overal te zien. Er zijn tal van sporen uit het verleden te vinden en alles heeft een verhaal. Alles is aanwezig op de plaatsen waar het hoort te zijn, niets wordt extra benadrukt of uit de omgeving getild. Je komt het eenvoudigweg tegen wanneer je het ziet. Dat is bijvoorbeeld het geval met de oude benzinepomp in de schuur waarmee men vroeger zelf de benzine tankte.

Wat verderop hangt het gareel, het paardentuig voor het trekken van wagen en werktuig. Ook ligt er een lange stok van wel vijf meter lang en met koperen knoppen erop. Het is een attribuut met een bijzonder verhaal. Het blijkt een roe te zijn, een lengtemaat die gebruikt werd om het land te meten. “Het bijzondere is dat die koperen knoppen aan de ene kant op een andere afstand van elkaar zijn geplaatst dan op de andere kant. Dat is het verschil tussen de Blooise roe en de Schouwse roe. Letterlijk kon je met deze roe dus met twee maten meten.”

Diepe put

Het draaibare hondenhokje.

Het draaibare hondenhokje.

Op de Zonnehoeve kun je gemakkelijk uurtjes doorbrengen want er is genoeg te zien en te beleven. Zo staat in de tuin een draaibaar hondenhokje waar de hond steeds uit de regen kon blijven bij slecht weer. De moeder van Gilles had er in haar tijd vaak een schaapje in staan. Eeuwenoud is de ‘wel’ (ofwel de ‘waele’) waarmee grondwater naar boven werd gehaald om er bijvoorbeeld de melkemmers mee te schuren. Drinkwater kwam uit een diepe put, de tras. Tegen de koeienschuur staat er een. Het regenwater dat van het dak kwam, werd erin opgevangen en onder de grond bewaard in een verzamelbassin. Werd het water gebruikt, dan werd het gefilterd en opgepompt.

Zonnehoeve historisch plaveisel

Historisch plaveisel op het erf.

Anja vertelt over de bestrating op het erf. Op de plek waar de kleine IJsselsteentjes doorlopen, liggen grote keien. Dat is niet voor niets. “Hier stonden de paarden te wachten totdat ze waren in- of uitgespannen. Als paarden stilstaan, gaan ze schrapen en vegen de kleine steentjes uit de grond. Op deze manier kon dat niet gebeuren.” Diezelfde historische bestrating is ook te zien in de mestvaalt net om de hoek. “We hebben het eens helemaal schoongespoten en dan zie je dat het behalve oude klinkertjes en kinderkopjes, ook een heel mooi rijpad heeft.”.

Koeienwachter

Op de voorgrond de voormalige drinkput voor het vee.

Op de voorgrond de voormalige drinkput voor het vee.

Achter het huis ligt de moestuin met onder meer bessen, frambozen, bramen en tal van bloemen. Maar ook staan er planten van ver, zoals zoethout en een moerbeiboom die alle eeuwen heeft getrotseerd. Naast de moestuin ligt het bleekveldje waar de was op werd gelegd en dat wordt omzoomd door een haag om de wind te breken: een origineel bleekveldje met even originele stenen waslijnpalen. Wat verderop in het land staat nog een originele meidoornhaag. “Lang waren er hier geen weilanden met afrastering. Nog voor de oorlog liepen de koeien hier onder begeleiding van een koeienwachter naar de dijk om daar te grazen. Om dan te voorkomen dat die koeien de voederbieten of andere gewassen van het land gingen opeten, werd een haag van meidoorn aangelegd om het akkerland te beschermen.”

Inspirerend voorbeeld

Waterput bij de schuur.

Waterput bij de schuur.

In 2000 kreeg de Zonnehoeve de prijs voor mooiste boerderij van Zeeland. In 2003 volgde de landelijke prijs voor ‘boerderij van het jaar’, een eenmalige landelijke verkiezing van de mooiste boerderij van Nederland. De jury die de prijs toen uitreikte, was zeer te spreken over de wijze waarop verleden, heden en toekomst bij de Zonnehoeve hand in hand gingen. De landschapscamping, zo stelde ze, was volledig ingepast in het boerenerf. Juist in die combinatie van historisch en agrarisch zit een belangrijke meerwaarde voor de campinggasten, zo stelde het rapport.

Bijzonder vond de jury dat gebouwen die eigenlijk niet meer geschikt waren voor het moderne landbouwbedrijf niet gesloopt zijn, maar behouden zijn gebleven en nu een nieuwe functie vervullen. De jury doelde daarmee bijvoorbeeld op de wagenschuur die van buitenaf in de oude, oorspronkelijke staat is gebleven, maar binnenin moderne toiletvoorzieningen heeft. In haar rapport waardeert de jury die inspanningen ten zeerste. “In een regio waar de historische boerderijen onder steeds grotere druk komen te staan, vormt boerderij de Zonnehoeve een voor velen inspirerend voorbeeld van toekomstgericht behoud.”

 

BommenedeDe hofstede aan de Rietdijk ligt in de polder Nieuw-Bommenede. Haar geschiedenis kan niet verteld worden zonder een enkel woord over het havenstadje Bommenede dat na de Allerheiligenvloed in 1570 en een broos herstel daarna, afgleed en honderd jaar later is prijsgegeven aan de Noordzee (nu het Grevelingenmeer). Na het verval van Bommenede trok een deel van de bewoners – zij die het betalen konden – naar Brouwershaven. Anderen vestigden zich op de veilige dijk bij Zonnemaire, ofwel de Dijk van Bommenede.

 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.koersopzeeland.nl/landschapscamping-de-zonnehoeve/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *